|
Snooker
Część 1.
WYPOSAŻENIE
1. Stół standardowy
A . Wymiary pola
gry
Obszar pola gry ograniczony czołami band
wynosi 11 stóp 81/2 cala x 5 stóp 10 cali
(3569 mm x 1778 mm), tolerancja obu wymiarów
/- 1/2 cala ( /- 13 mm).
B . Wysokość
Wysokość stołu mierzona od podłogi do
najwyższej części band wynosi od 2 stóp
91/2 cala do 2 stóp 101/2 cala (851 mm
do 876 mm).
C . Wloty kieszeni
- Cztery wloty kieszeni znajdują się w
narożnikach pola gry (dwa przy Punkcie
Głównym, zwane kieszeniami górnymi, i
dwa przy Bazie, zwane kieszeniami dolnymi),
oraz po jednym w środkach dłuższych boków
pola gry (zwane kieszeniami środkowymi).
- Wymiary otworów wlotów kieszeni muszą
odpowiadać wzorcom autoryzowanym przez
Światowy Związek Zawodowego Bilarda i
Snookera (WPBSA).
D . Linia bazy i
baza
Linia przebiegająca w odległości 29 cali
(737 mm) od czoła dolnej bandy i równoległa
do niej nazywana jest Linią Bazy. Obszar
pomiędzy tą linią a dolną bandą nazywany
jest Bazą. Linia Bazy należy do Bazy.
E . Strefa "D"
Strefa "D" jest półkolem wpisanym
w Bazę, o środku w punkcie środkowym Linii
Bazy i promieniu równym 111/2 cala (292
mm).
F . Punkty wyznaczone
Na podłużnej osi stołu określono cztery
punkty wyznaczone:
- Punkt Główny (zwany Punktem Czarnym),
w odległości 123/4 cala (324 mm) od czoła
górnej bandy;
- Punkt Centralny (zwany Punktem Niebieskim),
leżący w połowie odległości między czołami
band górnej i dolnej;
- Punkt Piramidy (zwany Punktem Różowym),
leżący w połowie odległości pomiędzy punktem
Centralnym i czołem górnej bandy;
- Środek Linii Bazy (zwany Punktem Brązowym).
Dwa pozostałe punkty wyznaczone określono
w narożnikach strefy "D". Patrząc
do strony bandy dolnej punkt z prawej
strony nazywany jest punktem Żółtym, punkt
z lewej strony nazywany jest punktem Zielonym.
2. Bile
Bile są wykonane
z tworzywa o zatwierdzonym składzie i
mają średnice 52,4 mm z tolerancją /-
0,05 mm oraz:
(a) winny mieć jednakową wagę z tolerancją
3 g na komplet;
(b) bile lub komplet bil można wymienić
za zgodą zawodników lub na podstawie decyzji
sędziego.
3. Kij
Kij musi mieć długość
nie mniejszą niż 3 stopy (914 mm) oraz
nie może odbiegać od ogólnie przyjętych,
tradycyjnych kształtów i form.
4. Przyrządy pomocnicze
Podpórki pod kije,
długie kije (zwane wędkami), przedłużki
i nasadki mogą być używane przez zawodników
dla poprawy pozycji kija przy uderzeniu.
Dotyczy to tak przyrządów stanowiących
wyposażenie stołu, jak i przyniesionych
przez zawodników lub sędziego (patrz również
Część 3 Punkt 18). Wszelkie przedłużki,
nasadki i inne urządzenia pomocnicze muszą
być zgodne z wzorem zatwierdzonym przez
WPBSA.
Część
2. DEFINICJE
1. Frejm (Frame)
Frejm w snookerze
oznacza okres gry rozpoczynany pierwszym
zagraniem, ze wszystkimi bilami ustawionymi
zgodnie z zasadami podanymi w Części 3
Punkt 2, a kończony gdy nastąpi:
(a) poddanie frejmu przez zawodnika podczas
jego podejścia;
(b) oznajmienie przez rozgrywającego o
zakończeniu, kiedy na stole pozostała
tylko Czarna bila i jego przewaga punktowa
wynosi więcej niż siedem punktów;
(c) wbicie lub faul, gdy na stole pozostała
tylko Czarna bila;
(d) ogłoszenie zakończenia przez sędziego
na podstawie przepisów Części 3 Punkt
14(c) lub lub Części 4 Punkt 2.
2. Mecz (Game)
Mecz składa się z
uzgodnionej lub określonej liczby frejmów.
3. Rozgrywka (Match)
Rozgrywka składa
się z uzgodnionej lub określonej liczby
meczów.
4. Bile (Balls)
(a) bila Biała jest
bilą rozgrywającą (zwana również bilą
białą);
(b) 15 bil Czerwonych i 6 bil kolorowych
są bilami do rozgrywania.
5. Rozgrywający
(Striker)
Zawodnik, na którego
przypada kolejność gry lub który znajduje
się w grze jest rozgrywającym i pozostaje
nim do momentu, aż sędzia zadecyduje,
że może on odejść od stołu po zakończeniu
swojego podejścia.
6. Zagranie (Stroke)
(a) Zagranie jest
rozpoczęte, gdy rozgrywający uderzy bilę
białą końcówką kija.
(b) Zagranie jest prawidłowe, gdy nie
zostanie naruszony żaden z Przepisów gry.
(c) Zagranie nie jest zakończone, dopóki
jakakolwiek bila znajduje się w ruchu.
(d) Zagranie może być bezpośrednie lub
pośrednie, to znaczy:
- zagranie jest bezpośrednie, kiedy bila
biała trafia inną bilę bez wcześniejszego
kontaktu z bandą;
- zagranie jest pośrednie, kiedy bila
biała ma jeden lub więcej kontaktów z
bandą przed trafieniem bili rozgrywanej.
7. Wbicie (Pot)
Wbicie ma miejsce
wtedy, gdy bila do rozgrywania, po kontakcie
z inną bilą i bez naruszenia niniejszych
Przepisów, wpadnie do kieszeni.
8. Break (Break)
Break jest sumą punktów
uzyskanych w prawidłowych wbiciach, wykonanych
przez zawodnika w jednym podejściu podczas
frejmu.
9. Pozycja "biała
w ręce" (In-hand)
(a) Bila biała (rozgrywająca)
znajduje się w pozycji w ręce
- przed rozpoczęciem każdego frejmu;
- kiedy wpadnie do kieszeni;
- kiedy zostanie wybita poza stół.
(b) Bila biała pozostaje w pozycji w ręce
do chwili:
-prawidłowego jej zagrania z tej pozycji
lub
- popełnienia faulu w momencie, gdy biała
znajduje się na polu gry.
(c) Rozgrywający jest w pozycji w ręce,
kiedy bila biała znajduje się w pozycji
w ręce.
10. Bila w grze
(Ball in Play)
(a) Bila biała jest
w grze, jeżeli nie jest w pozycji w ręce.
(b) Bile do rozgrywania są w grze od rozpoczęcia
frejmu do chwili wpadnięcia do kieszeni
lub wybicia poza stół.
(c) Bile kolorowe są znów w grze po ich
ponownym ustawieniu na punktach wyznaczonych.
11. Bila rozgrywana
(Ball On)
Jakakolwiek bila,
która może być, bez naruszenia przepisów,
trafiona pierwszym uderzeniem przez bilę
białą (rozgrywającą) lub nie może być
tak trafiona, ale może być wbita do kieszeni,
nazywana jest bilą rozgrywaną.
12. Bila deklarowana
(Nominated Ball)
(a) Bila deklarowana
to jedna z bil do rozgrywania, którą rozgrywający
wskazuje sędziemu jako zamierzoną do trafienia
pierwszym uderzeniem bili białej.
(b) Na życzenie sędziego rozgrywający
musi zadeklarować, którą bilę zamierza
trafić pierwszym uderzeniem.
13. Wolna bila
(Free Ball)
Wolna bila jest bilą,
którą rozgrywający deklaruje jako bilę
rozgrywaną, kiedy znajduje się w pozycji
snooker po faulu przeciwnika (por. Część
3 Punkt 10).
14. Wybicie poza
stół (Forced Off the Table)
Bila jest wybita
poza stół, jeżeli ostatecznie nieruchomieje
poza polem gry lub kieszenią, albo jeżeli
jest wzięta przez rozgrywającego gdy znajduje
się w grze, za wyjątkiem przypadków przewidzianych
w Części 3 Punkt 14(h).
15. Faul (Foul)
Faulem jest każde
naruszenie niniejszych przepisów.
16. Pozycja snooker
(Snookered)
Bila biała jest w
pozycji snooker, jeżeli bezpośrednie trafienie
w linii prostej każdej z bil rozgrywanych
jest całkowicie lub częściowo blokowane
przez bilę lub bile nierozgrywane. Jeśli
jedna lub więcej bil rozgrywanych może
być trafiona w obu punktach skrajnych
bez przesłaniania w linii prostej przez
bilę nierozgrywaną, nie ma pozycji snooker.
(a) Jeżeli bila biała jest w pozycji w
ręce, to w pozycji snooker może być tylko
wtedy, gdy bila rozgrywana jest przesłaniana
przy wzięciu pod uwagę wszystkich możliwych
położeń bili białej, tj. strefy "D"
wraz z liniami ograniczającymi.
(b) Jeżeli bila rozgrywana jest przesłaniana
przez więcej niż jedną bilę nierozgrywaną,
to:
- bila najbliższa bili białej jest uznana
za bilę efektywnie wymuszającą pozycję
snooker, ale
- jeżeli w takiej samej odległości od
bili białej jest więcej bil przesłaniających,
wszystkie te bile uznawane są za efektywnie
wymuszające pozycję snooker.
(c) Jeżeli bilami rozgrywanymi są bile
Czerwone i biała jest blokowana do różnych
Czerwonych przez różne bile nierozgrywane,
wówczas nie ma bili efektywnie wymuszającej
pozycję snooker.
(d) Rozgrywający jest w pozycji snooker,
kiedy bila biała znajduje się w pozycji
snooker.
(e) Pozycja snooker nie może być wymuszona
przez bandę. Jeżeli narożnik czoła bandy
przesłania bilę białą wcześniej niż bila
nierozgrywana, biała nie znajduje się
w pozycji snooker.
17. Punkt zajęty
(Spot Occupied)
Punkt wyznaczony
uważamy za zajęty, jeżeli bila nie może
być na nim ustawiona bez dotknięcia innej
bili.
18. Pchnięcie
(Push Stroke)
Pchnięcie ma miejsce,
jeżeli końcówka kija pozostaje w kontakcie
z bilą białą
(a) kiedy bila biała wykonuje już ruch
do przodu, lub
(b) kiedy bila biała ma kontakt z inną
bilą. Wyjątkiem jest przypadek, gdy bila
biała i inna bila niemal się stykają,
a biała trafia tę bilę pod bardzo małym
kątem.
19. Przeskok (Jump
Shot)
Przeskok ma miejsce,
jeżeli bila biała przechodzi nad dowolną
częścią innej bili, dotykając jej lub
nie, z wyjątkiem przypadków, gdy:
(a) bila biała najpierw uderza bilę do
rozgrywania, a następnie przeskakuje nad
inną;
(b) bila biała podskakuje i uderza bilę
do rozgrywania, ale nie spada po jej przeciwnej
stronie;
(c) bila biała po prawidłowym uderzeniu
bili do rozgrywania przeskakuje nad nią
po odbiciu się od bandy lub innej bili.
20. Chybienie
(Miss)
Chybienie ma miejsce
wtedy, gdy bila biała nie osiągnie kontaktu
z bilą rozgrywaną jako pierwszą i sędzia
uzna, że rozgrywający nie wykorzystał
dostatecznie swoich możliwości trafienia
bili rozgrywanej.
Część
3. ZASADY GRY
1. Opis gry
Snooker może być
rozgrywany przez dwóch lub więcej zawodników,
grających niezależnie lub jako strony.
Ogólne zasady gry to:
(a) Każdy z zawodników używa tej samej
bili Białej jako rozgrywającej i tych
samych dwudziestu jeden bil do rozgrywania
- piętnastu bil Czerwonych o wartości
1 punkt każda i sześciu bil kolorowych:
Żółtej o wartości 2 punkty, Zielonej 3
punkty, Brązowej 4 punkty, Niebieskiej
5 punktów, Różowej 6 punktów i Czarnej
7 punktów.
(b) Zdobywanie punktów z kolejnych zagrań
w podejściu danego zawodnika realizowane
jest przez przemienne wbijanie bil Czerwonych
i kolorowych, dopóki Czerwone są na stole,
a następnie wbijanie kolorowych w rosnącej
kolejności ich wartości.
(c) Punkty zdybyte w zagraniu dodawane
są do punktów rozgrywającego.
(d) Punkty karne za faule są dodawane
do punktów przeciwnika.
(e) Taktyka stosowana podczas frejmu to
pozostawianie bili białej za bilą nierozgrywaną
tak, by następny zawodnik znalazł się
w pozycji snooker. Jeśli zawodnik lub
strona ma stratę punktową większą niż
liczba punktów możliwa do uzyskania z
bil pozostałych na stole, wówczas pozostawienie
pozycji snooker zwiększa szanse uzyskania
punktów z faulu.
(f) Zwycięzcą frejmu jest strona lub zawodnik
- uzyskujący więcej punktów;
- któremu frejm został poddany, lub
- któremu przyznano frejma na podstawie
przepisów Części 3 Punkt 14(c) lub Części
4 Punkt 2.
(g) Zwycięzcą meczu jest strona lub zawodnik
- wygrywający więcej frejmów lub wymaganą
liczbę frejmów;
- uzyskujący największą ogólną liczbę
punktów, jeśli tak zostało ustalone lub
- któremu przyznano mecz na podstawie
przepisów Części 4 Punkt 2.
(h) Zwycięzcą rozgrywki jest strona lub
zawodnik wygrywający więcej meczów lub,
przy grze na sumaryczną liczbę punktów,
uzyskujący najwyższą liczbę punktów.
2. Ustawienie
bil
(a) W momencie rozpoczynania
każdego frejmu bila biała znajduje się
w pozycji w ręce, a bile do rozgrywania
ustawione są na stole w następujący sposób:
- Bile Czerwone w formie ciasno upakowanego
trójkąta równobocznego, z bilą wierzchołkową
na osi podłużnej stołu ponad Punktem Piramidy,
z pozostawieniem możliwości umieszczenia
tam bili Różowej jak nabliżej Czerwonych,
ale bez dotykania jej, oraz podstawą trójkąta
od strony bandy górnej i równolegle do
niej,
- Żółta w prawym rogu strefy "D",
- Zielona w lewym rogu strefy "D",
- Brązowa w Punkcie Środka Linii Bazy,
- Niebieska w Punkcie Centralnym,
- Różowa w Punkcie Piramidy,
- Czarna w Punkcie Głównym.
(b) Po rozpoczęciu frejmu bila w grze
może być czyszczona wyłącznie przez sędziego,
na rozsądne życzenie rozgrywającego, przy
czym
- pozycja bili nie znajdującej się na
punkcie wyznaczonym markowana jest przez
odpowiedni pozycjoner, ustawiony zanim
bila zostanie wzięta do czyszczenia,
- pozycjoner markujący pozycję bili wziętej
do czyszczenia jest traktowany jak bila
i nabiera wartości punktowej bili czyszczonej,
do chwili jej wyczyszczenia i ponownego
ustawienia na stole. Jeśli zawodnik inny
niż rozgrywający dotknie lub przesunie
pozycjoner, zostanie ukarany tak, jakby
był rozgrywającym, bez naruszania kolejności
gry. Sędzia ustawia w poprzedniej pozycji
pozycjoner lub czyszczoną bilę, nawet
jeżeli pozycjoner został podniesiony.
3. Sposób gry
Zawodnicy określają
porządek gry przez losowanie lub w inny,
wzajemnie uzgodniony sposób.
(a) Ustalony tak porządek gry pozostaje
niezmieniony przez cały frejm, z wyjątkiem
przypadku, gdy zawodnik nakazuje przeciwnikowi
ponowną grę po faulu.
(b) Zawodnik lub strona otwierająca zmienia
się w każdym frejmie podczas meczu.
(c) Zawodnik otwierający gra z pozycji
w ręce. Frejm rozpoczyna się, gdy bila
biała zostanie ostatecznie ustawiona na
stole i wejdzie w kontakt z końcówką kija,
oraz
- kiedy zagranie zostało wykonane lub
- nastąpiło wyraźne określenie kierunku
uderzenia bili białej.
(d) Zagranie jest prawidłowe, jeżeli nie
zostanie naruszona żadna z zasad, opisanych
poniżej w Punkcie 12, Kary.
(e) W pierwszym zagraniu każdego podejścia,
dopóki wszystkie Czerwone nie znikną ze
stołu, bilą rozgrywaną jest bila Czerwona
lub wolna bila, deklarowana jako Czerwona.
Wartość każdej bili Czerwonej lub wolnej
bili, deklarowanej jako Czerwona, wbitej
w tym samym uderzeniu jest zaliczana.
(f) - Jeżeli bila Czerwona lub wolna bila,
deklarowana jako Czerwona, zostanie wbita,
ten sam zawodnik wykonuje następne zagranie,
w którym bilą rozgrywaną jest dowolnie
wybrana przez rozgrywającego bila kolorowa.
Jeżeli ta zostanie wbita, jest zaliczana
i ustawiana ponownie na stole.
- Break jest kontynuowany przez przemienne
wbijanie bil Czerwonych i kolorowych,
dopóki wszystkie bile Czerwone nie znikną
ze stołu. Jeśli ma to zastosowanie, po
wbiciu ostatniej Czerwonej rozgrywana
jest bila kolorowa.
- Bile kolorowe zostają bilami rozgrywanymi
w kolejności ich rosnących wartości, zgodnie
z przepisem Części 3 Punkt 1(a), w chwili
gdy kolejna bila kolorowa zostanie wbita.
Rozgrywający gra w następnym zagraniu
kolejną bilę kolorową jako rozgrywaną.
Wyjątkiem jest przypadek opisany w Punkcie
4.
(g) Bile Czerwone, wbite do kieszeni lub
wybite poza stół, nie są ustawiane ponownie
na stole, niezależnie od tego, że zawodnik
może odnieść korzyść z faulu. Wyjątki
od tej zasady przytoczone są w Części
3 Punkty 2(b), 9, 14(h) i 15.
(h) Jeżeli rozgrywający w wykonanym zagraniu
nie zdobywa punktów lub popełnia faul,
jego podejście kończy się i następny zawodnik
gra bilę białą z pozycji, w której biała
zatrzymała się na polu gry lub z pozycji
w ręce, jeśli biała znajduje się poza
polem gry.
4. Zakończenie
frejmu, meczu i rozgrywki
(a) Jeżeli na stole
pozostała tylko Czarna, jej pierwsze wbicie
lub faul kończy frejma. Wyjątkiem jest,
gdy spełnione są jednocześnie obydwa niżej
wymienione warunki:
- zawodnicy mają jednakową liczbę zdobytych
punktów, oraz
- sumaryczne punkty nie mają znaczenia
(b) Jeżeli obydwa warunki wymienione w
(a) są spełnione, wówczas
- Czarna ustawiana jest na Punkcie Głównym;
- zawodnicy losują kolejność gry;
- kolejny rozgrywający gra z pozycji biała
w ręce;
- następne wbicie lub faul kończy frejma.
(c) Jeżeli zwycięzcę meczu lub rozgrywki
wskazać mają punkty sumaryczne, i punkty
sumaryczne mają jednakową wartość po zakończeniu
ostatniego frejmu, zawodnicy grający ostatni
frejm postępują według procedury o ponownym
ustawieniu Czarnej, opisanej w punkcie
(b).
5. Gra z pozycji
"biała w ręce"
Bila biała, grana
z pozycji w ręce, musi być ustawiona w
strefie "D" lub w dowolnym punkcie
linii ograniczających strefę "D".
(a) Sędzia może odpowiedzieć, czy bila
jest prawidłowo ustawiona (to znaczy,
czy nie znajduje się na zewnątrz strefy
"D").
(b) Jeżeli końcówka kija dotknie bili
białej podczas jej pozycjonowania i sędzia
jest pewien, że rozgrywający nie próbował
wykonać zagrania, wówczas bila biała nie
jest jeszcze w grze.
6. Uderzenie dwóch
bil jednocześnie
Nie jest dozwolone
jednoczesne uderzenie przez bilę białą,
podczas pierwszego kontaktu z bilami,
dwóch bil innych niż bile Czerwone lub
bila wolna i bila rozgrywana.
7. Ustawianie
bil kolorowych
Każda bila kolorowa,
która wpadnie do kieszeni lub zostanie
wybita poza stół, musi być ponownie ustawiona
na stole przed wykonaniem nastepnego uderzenia,
aż do ostatecznego wbicia, zgodnie z przepisem
Części 3 Punkt 3(f).
(a) Zawodnik nie ponosi odpowiedzialności
za błędy sędziego, związane z niewłaściwym
ustawieniem bil na stole.
(b) Jeżeli bila kolorowa została błędnie
ustawiona na stole po ostatecznym wbiciu
podczas gry końcowej, opisanej w Części
3 Punkt 3(f), jest usuwana ze stołu bez
kary zaraz po wykryciu błędu i gra jest
kontynuowana.
(c) Jeżeli zagranie zostało wykonane z
bilą lub bilami nieprawidłowo ustawionymi,
są one w kolejnych zagraniach uznane za
ustawione prawidłowo. Bile kolorowe, których
w nieprawidłowy sposób brakuje na stole,
ustawione zostaną:
- bez kary, jeśli zostanie stwierdzone,
że brak bili na stole wynika z poprzedniego
przeoczenia;
- z nałożeniem kary, jeśli rozgrywający
zagrał, zanim sędzia zdążył ustawić bilę
(bile) lub mógł sprawdzić efekt ustawienia
bil.
(d) Jeżeli bila kolorowa ma być ustawiona
na swoim punkcie wyznaczonym i punkt ten
jest zajęty, należy ją ustawić na najwyższym
wolnym punkcie wyznaczonym.
(e) Jeżeli do ustawienia jest więcej niż
jedna bila kolorowa i ich punkty wyznaczone
są zajęte, pierwszeństwo ma bila (bile)
o większej wartości.
(f) Jeżeli wszystkie punkty wyznaczone
są zajęte, bile kolorowe ustawia się możliwie
najbliżej punktów własnych, pomiędzy punktem
własnym a najbliższą częścią górnej bandy.
(g) W przypadku bil Różowej i Czarnej,
jeżeli zajęte są wszystkie punkty wyznaczone
oraz przestrzeń między własnymi punktami
wyznaczonymi i najbliższą częścią górnej
bandy, bile ustawia się na linii centralnej
stołu możliwie najbliżej i poniżej własnych
punktów wyznaczonych.
(h) We wszystkich przypadkach ustawiana
bila kolorowa nie może dotykać innej bili.
(j) Bila kolorowa, by została uznana za
umiejscowioną prawidłowo, musi być ustawiona
ręką w punkcie określonym niniejszymi
Przepisami.
8. Bile dotykane
(Touching Ball)
(a) Jeżeli bila biała
ostatecznie nieruchomieje dotykając innej
bili lub bil, które są lub mogą być bilami
rozgrywanymi, sędzia ogłasza bilę dotykaną
(DOTYK) i wskazuje, którą bilę lub bile
dotyka bila biała.
(b) Jeżeli zostanie ogłoszona bila dotykana,
rozgrywający musi odegrać od niej bilę
białą bez wprawienia w ruch bili dotykanej,
inaczej jest to pchnięcie.
(c) Odegranie bili białej bez wprawienia
w ruch bili dotykanej nie jest faulem,
jeżeli:
- bila dotykana jest bilą rozgrywaną,
- bila dotykana może być bilą rozgrywaną
i rozgrywający deklaruje ją jako rozgrywaną,
lub
- bila dotykana może być bilą rozgrywaną,
a rozgrywający deklaruje i realizuje pierwszy
kontakt bili białej z inną bilą rozgrywaną.
(d) Jeżeli bila biała ostatecznie nieruchomieje
dotykając lub niemal dotykając innej bili,
która nie jest bilą rozgrywaną, sędzia,
jeśli jest pytany, czy bile dotykają się,
odpowiada TAK lub NIE. Rozgrywający musi
odegrać bilę białą bez poruszenia bili
nierozgrywanej, jednak pierwszy kontakt
bili białej musi nastąpić z bilą rozgrywaną.
(e) Jeżeli bila biała dotyka jednocześnie
bili rozgrywanej i nierozgrywanej, sędzia
wskazuje tylko bilę rozgrywaną jako bilę
dotykaną. Gdy rozgrywający zapyta sędziego,
czy bila biała dotyka również bili nierozgrywanej,
musi otrzymać taką informację.
(f) Jeżeli sędzia ma pewność, że poruszenie
bili dotykanej w momencie zagrywania nie
zostało spowodowane przez rozgrywającego,
nie ogłasza faulu.
(g) Jeżeli bila, nie będąca w dotyku z
bilą białą w momencie sprawdzania przez
sędziego, później wchodzi w kontakt z
białą przed wykonaniem zagrania, pozycja
bil na stole musi być poprawiona przez
sędziego.
9. Bila na krawędzi
kieszeni
(a) Jeżeli bila wpadnie
do kieszeni nie będąc dotkniętą przez
inną bilę, nie będąc jednocześnie elementem
zagrania, jest ponownie ustawiana w poprzedniej
pozycji i żadne związane z nią punkty
nie są brane pod uwagę.
(b) Jeżeli bila taka mogłaby być dotknięta
przez jakąkolwiek bilę biorącą udział
w zagraniu, to:
- jeśli nie nastąpiło naruszenie niniejszych
Przepisów, bile ustawiane są na poprzednich
pozycjach i ten sam rozgrywający powtarza
to samo zagranie lub wykonuje inne, według
własnego uznania;
- jeśli nastąpił faul, powodujący nałożenie
kary na rozgrywającego, bile ustawiane
są na poprzednich pozycjach i następny
zawodnik ma do dyspozycji opcje jak po
faulu.
(c) Jeżeli bila balansuje chwilę na krawędzi
kieszeni, a następnie wpada do kieszeni,
jest zaliczana i nie jest ustawiana na
poprzedniej pozycji.
10. Pozycja snooker
po faulu
Jeżeli po faulu bila
biała znajduje się w pozycji snooker,
sędzia ogłasza wolną bilę (WOLNA BILA)
- por. Część 2 Punkt 16.
(a) Jeżeli zawodnik następny w kolejności
gry decyduje się wykonać zagranie, wówczas:
- może on zadeklarować dowolną bilę jako
bilę rozgrywaną, i
- bila tak deklarowana nabiera znaczenia
i wartości bili rozgrywanej, jednak po
wbiciu jest ustawiana na punkcie wyznaczonym
według własnej wartości.
(b) Jest faulem, jeżeli bila biała:
- nie ma pierwszego kontaktu z bilą deklarowaną
albo jednocześnie z bilą deklarowaną i
rozgrywaną, lub
- znajdzie się w pozycji snooker, wymuszonej
przez bilę deklarowaną jako wolna bila,
wobec wszystkich bil Czerwonych lub bili
rozgrywanej, z wyjątkiem sytuacji, gdy
jedynymi bilami do rozgrywania, pozostałymi
na stole, są bile Różowa i Czarna.
(c) Jeżeli wolna bila zostanie wbita,
jest ustawiana na punkcie wyznaczonym
i zaliczana jest wartość bili rozgrywanej.
(d) Jeżeli bila rozgrywana zostanie wbita,
po pierwszym kontakcie bili białej z bilą
deklarowaną lub jednocześnie z bilą deklarowaną
i rozgrywaną, bila rozgrywana jest zaliczana
i pozostaje poza polem gry.
(e) Jeżeli zostaną wbite obydwie bile,
deklarowana i rozgrywana, zaliczana jest
tylko bila rozgrywana, chyba że rozgrywaną
jest bila Czerwona, kiedy zaliczana jest
każda wbita bila. W tym drugim przypadku
wolna bila ustawiana jest ponownie na
swoim punkcie wyznaczonym, a bila rozgrywana
pozostaje w kieszeni.
(f) Jeżeli zawodnik faulujący otrzymał
polecenie dalszej gry, ogłoszenie wolnej
bili traci ważność.
11. Faule
Jeżeli popełniony
zostanie faul, sędzia bezzwłocznie ogłasza
FAUL.
(a) Jeżeli rozgrywający nie wykonuje zagrania,
jego podejście kończy się natychmiast
i sędzia ogłasza wartość kary.
(b) Jeżeli zagranie trwa, sędzia czeka
z ogłoszeniem wysokości kary do zakończenia
zagrania.
(c) Jeżeli faul nie zostanie ogłoszony
przez sędziego lub nie zostanie zareklamowany
przez zawodnika oczekującego przed rozpoczęciem
następnego zagrania, jest uznany za niebyły.
(d) Bila kolorowa, nieprawidłowo umieszczona
na punkcie wyznaczonym, pozostaje na tej
pozycji; jeżeli jednak znajduje się lub
znajdzie poza polem gry, jest ustawiana
prawidłowo.
(e) Wszystkie punkty zdobyte w breaku
przed ogłoszeniem faulu są zaliczane,
ale rozgrywający nie otrzymuje punktów
za żadną bilę wbitą w zagraniu, w którym
ogłoszony został faul.
(f) Następne zagranie grane jest z punktu,
w którym bila biała ostatecznie znieruchomiała,
lub z pozycji w ręce, jeżeli biała opuściła
pole gry.
(g) Jeżeli w tym samym zagraniu popełniono
więcej niż jeden faul, nakładana jest
kara za najwyżej karany faul.
(h) Zawodnik popełniający faul:
- otrzymuje karę przewidzianą w Punkcie
12, oraz
- musi grać następne zagranie, jeśli życzy
sobie tego następny w kolejności do gry
zawodnik.
12. Kary
Wszystkie faule karane
są wartością czterech punktów karnych,
chyba że w podpunktach (a) do (d) przewidziana
jest kara wyższa. Karane są:
(a) wartością bili rozgrywanej
- uderzenie bili białej więcej niż jeden
raz;
- uderzenie, gdy zawodnik nie dotyka podłogi
stopą;
- gra poza kolejnością;
- nieprawidłowa gra z pozycji biała w
ręce, włączając w to uderzenie otwierające;
- ominięcie wszystkich bil do rozgrywania
przez bilę białą;
- spowodowanie wpadnięcia bili białej
do kieszeni;
- ustawienie snookera za wolną bilą;
- spowodowanie przeskoku;
- gra kijem odbiegającym od standardowego;
- naradzanie się z partnerem, sprzeczne
z zasadami podanymi w Części 3 Punkt 17(e).
(b) wartością wyższą z wartości: bili
rozgrywanej lub bili branej pod uwagę
- uderzenia, gdy któraś z bil znajduje
się jeszcze w ruchu;
- uderzenia, zanim sędzia zakończył ustawianie
bil kolorowych na punktach wyznaczonych;
- spowodowanie wpadnięcia bili nierozgrywanej
do kieszeni;
- spowodowanie pierwszego kontaktu bili
białej z bilą nierozgrywaną;
- spowodowanie pchnięcia;
- dotknięcie bili w grze inne, niż dotknięcie
bili białej końcówką kija podczas wykonywania
zagrania;
- spowodowanie wybicia bili poza stół.
(c) wartością bili rozgrywanej lub wartością
wyższą z dwu bil branych pod uwagę, przy
spowodowaniu pierwszego kontaktu bili
białej jednocześnie z dwiema bilami innymi
niż bile Czerwone lub wolna bila i bila
rozgrywana.
(d) wartością siedmiu punktów karnych,
jeżeli rozgrywający
- używa bili poza stołem w dowolnym celu;
- używa dowolnych przyrządów do pomiaru
odstępów lub odległości;
- gra bile Czerwone, lub Czerwoną po wolnej
bili deklarowanej jako Czerwona, w kolejnych
zagraniach;
- używa innej bili niż Biała jako bili
rozgrywającej w dowolnym zagraniu po rozpoczęciu
frejmu;
- nie zadeklaruje bili rozgrywanej, gdy
jest o to proszony przez sędziego;
- po wbiciu Czerwonej lub wolnej bili
deklarowanej jako Czerwona popełni faul
przed zadeklarowaniem bili kolorowej.
13. Ponowna gra
(Play Again)
Jeśli zawodnik nakaże
ponowną grę przeciwnikowi po popełnieniu
przez niego faulu, nakaz taki nie może
być cofnięty. Zawodnik faulujący, któremu
nakazano ponowną grę, ma prawo
(a) zmieniać swój zamiar co do tego
- jakie zagranie chce wykonać, oraz
- którą bilę rozgrywaną chce trafić jako
pierwszą.
(b) do zaliczenia punktów za wbitą lub
wbite bile.
14. Faul i chybienie
(Foul and a Miss)
Rozgrywający powinien,
maksymalnie wykorzystując swoje umiejętności,
próbować trafić bilę rozgrywaną. Jeżeli
sędzia uzna tę zasadę za naruszoną, ogłasza
FAUL I CHYBIENIE, z wyjątkiem przypadków,
gdy na stole pozostała tylko bila Czarna
lub gdy położenie bili rozgrywanej uniemożliwia
jej trafienie. W tym drugim przypadku
należy uznać, że rozgrywający próbował
trafić bilę rozgrywaną pod warunkiem,
że gra on bezpośrenio lub pośrednio w
kierunku bili rozgrywanej z siłą, zdaniem
sędziego, wystarczającą, by osiągnąć bilę
rozgrywaną, jeśli w międzyczasie nie nastąpi
potrącenie przez białą innej bili lub
bil.
(a) Po ogłoszeniu faulu i chybienia następny
zawodnik może nakazać faulującemu ponowną
grę z pozycji powstałej lub poprzedniej.
W tym drugim przypadku bila rozgrywana
musi być taką samą bilą, jak przed ostatnim
zagraniem, to znaczy:
- dowolną Czerwoną, jeśli Czerwona była
bilą rozgrywaną,
- rozgrywaną bilą kolorową, jeśli Czerwonych
nie ma już na stole, lub
- bilą kolorową do wyboru rozgrywającego,
jeśli bilą rozgrywaną była bila kolorowa
po wbiciu Czerwonej.
(b) Jeżeli rozgrywający, wykonując zagranie,
nie trafia pierwszym uderzeniem bili rozgrywanej,
a możliwe jest trafienie w linii prostej
jakiejkolwiek części jakiejkolwiek bili,
która jest lub może być bilą rozgrywaną,
sędzia ogłasza FAUL I CHYBIENIE, chyba
że któryś z zawodników potrzebuje snookera
przed wykonaniem lub w wyniku wykonania
tego zagrania, a sędzia jest przekonany,
że chybienie nie było zamierzone.
(c) Jeżeli chybienie zostanie ogłoszone
na podstawie przepisu (b) i ponadto możliwe
było centralne trafienie bili rozgrywanej
lub takiej, która mogła być rozgrywana
(w przypadku bil Czerwonych dotyczy to
w pełni widocznej średnicy dowolnej bili
Czerwonej, która nie jest przesłaniana
przez bilę kolorową), wówczas:
- następna nieudana próba trafienia pierwszym
uderzeniem bili rozgrywanej w zagraniu
wykonywanym z tej samej pozycji jest ogłaszana
jako FAUL I CHYBIENIE niezależnie od różnicy
punktowej, oraz
- jeśli zostanie nakazana gra z pozycji
poprzedniej, faulujący musi być ostrzeżony
przez sędziego, że trzeci taki faul spowoduje
przyznanie frejmu przeciwnikowi.
(d) Jeżeli bila biała zostanie ustawiona
w pozycji poprzedniej na podstawie przepisu
zakładającego, że możliwe jest trafienie
w linii prostej jakiejkolwiek części jakiejkolwiek
bili, która jest lub może być bilą rozgrywaną,
i rozgrywający podczas przygotowywania
się do zagrania fauluje dowolną bilę,
włączając w to bilę białą, chybienie nie
może być ogłoszone, jeśli zagranie nie
zostało wykonane. W takim przypadku nałożona
zostaje odpowiednia kara oraz:
- następny zawodnik może grać sam lub
nakazać faulującemu ponowną grę z pozycji
zastanej na stole, lub
- następny zawodnik może poprosić sędziego
o ustawienie wszystkich poruszonych bil
w poprzedniej pozycji i nakazać faulującemu
ponowną grę z tej pozycji, oraz
- jeżeli powyższa sytuacja ma miejsce
podczas kolejnych chybień, wcześniejsze
ostrzeżenie o możliwości przyznania frejmu
przeciwnikowi zostaje zrealizowane.
(e) Wszelkie inne chybienia ogłaszane
są zgodnie z uznaniem i decyzją sędziego.
(f) Po chybieniu i życzeniu następnego
zawodnika o ustawienie bili białej w poprzedniej
pozycji, inne poruszone bile mogą pozostać
na nowych pozycjach, chyba że sędzia uzna,
iż faulujący ma lub może mieć z tego korzyść.
W tym drugim przypadku część lub wszystkie
poruszone bile mogą być ustawione w poprzednich
pozycjach, według uznania sędziego. W
obu przypadkach nieprawidłowo wybite poza
pole gry bile kolorowe mają być ustawione
na punktach wyznaczonych lub w poprzednich
pozycjach.
(g) Przy ustawianiu bil lub bili w poprzedniej
pozycji po chybieniu, obaj zawodnicy,
faulujący i następny w grze, pytani są
o zgodność ustawienia z poprzednim, po
czym decyzja sędziego jest ostateczna.
(h) Jeżeli podczas konsultacji opisanej
w punkcie (g), którykolwiek z zawodników
dotknie bili znajdującej się w grze, jest
karany tak, jakby to on był rozgrywającym,
przy czym nie zmienia to kolejności gry.
Dotknięta bila ustawiana jest według uznania
sędziego, nawet jeżeli została wzięta
ze stołu.
(j) Następny zawodnik może zapytać sędziego
o jego zamiary co do ponownego ustawienia
bil innych niż bila biała w przypadku,
gdy przed wykonaniem zagrania ma on prawo
żądania gry przeciwnika z poprzedniej
pozycji. Sędzia winien określić swoje
zamiary.
15. Bila poruszona
przez osoby inne niż rozgrywający
Jeżeli bila pozostająca
w bezruchu lub poruszająca się zostanie
poruszona lub zostanie zmieniony jej tor
ruchu w sposób inny niż przez rozgrywającego,
będzie ona ustawiona przez sędziego w
miejscu zajmowanym poprzednio lub w miejscu,
w którym powinna się ostatecznie zatrzymać,
bez orzekania kary.
(a) Przepis ten dotyczy również przypadków,
kiedy czynniki zewnętrzne lub inne osoby,
za wyjątkiem partnera rozgrywającego,
spowodują poruszenie bili przez rozgrywającego.
(b) Zawodnik nie może być ukarany za poruszenie
bil przez sędziego.
16. Sytuacja bez
wyjścia (Stalemate)
Jeżeli sędzia uzna
powstałą pozycję za sytuację bez wyjścia,
lub mogącą się w taką zmienić, winien
zaproponować zawodnikom natychmiastowe
powtórzenie frejmu. Jeśli któryś z zawodników
nie wyrazi na to zgody, sędzia zezwala
na dalszą grę z zastrzeżeniem, że sytuacja
musi się rozwiązać w wyznaczonym okresie,
zwykle po trzech zagraniach każdej ze
stron, ale sędzia może wyznaczyć inny
okres. Jeżeli pozycja po upływie wyznaczonego
okresu w zasadzie nie zmieni się, sędzia
anuluje wszystkie zdobyte punkty, ustawia
bile jak przed rozpoczęciem frejmu oraz
(a) ten sam zawodnik wykonuje zagranie
otwierające;
(b) obowiązuje ta sama kolejność gry.
17. Gra z udziałem
czterech zawodników
(a) W meczu z udziałem
czterech zawodników każda ze stron rozpoczyna
kolejne frejmy na zmianę. Kolejność gry
ustalana jest na początku każdego frejmu
i musi być utrzymana do końca frejmu.
(b) Zawodnicy mogą zmieniać kolejność
gry na początku każdego kolejnego frejmu.
(c) Jeżeli po faulu wysunięto nakaz ponownej
gry, gra zawodnik, który spowodował faul,
nawet gdy faul spowodowany został poza
kolejnością gry. Wówczas kolejność gry
zostaje zachowana, ale partner faulującego
może zostać pozbawiony swojego podejścia.
(d) Do zakończenie frejmu mają zastosowanie
przepisy Części 3 Punkt 4. Jeżeli zachodzi
konieczność rozegrania ponownie ustawianej
ostatniej Czarnej bili, para wykonująca
pierwsze zagranie wybiera, który z zawodników
wykona to zagranie. Dalsza kolejność gry
musi być zachowana jak w całym frejmie.
(e) Partnerzy mogą konsultować się podczas
frejmu, ale nie
- gdy jeden z nich jest rozgrywającym
i znajduje się przy stole, oraz
- od rozpoczęcia przez rozgrywającego
pierwszego zagrania do zakończenia breaku.
18. Użycie przyrządów
pomocniczych
Rozgrywający jest
odpowiedzialny za ułożenie na stole i
zdjęcie ze stołu wszelkich używanych przy
grze przyrządów.
(a) Rozgrywający jest odpowiedzialny za
wszystkie przyniesione ze sobą do stołu
przyrządy, w tym podpórki i przedłużki,
własne lub pożyczone (z wyjątkiem otrzymanych
od sędziego), i jest karany za każdy faul,
spowodowany przez niego przy posługiwaniu
się tymi przyrządami.
(b) Rozgrywający nie jest odpowiedzialny
za przyrządy stanowiące standardowe wyposażenie
stołu, dostarczone przez innych, w tym
sędziego. Jeżeli wadliwość tego wyposażenia
jest przyczyną spowodowania dotknięcia
bili lub bil przez rozgrywającego, nie
zostanie ogłoszony faul. W razie konieczności
sędzia przywraca poruszonym bilom poprzednie
pozycje, zgodnie z Punktem 15, i rozgrywający,
jeżeli jest w trakcie realizowania breaku,
kontynuuje go bez ponoszenia kary.
19. Interpretacja
przepisów
(a) Stosowane w niniejszych
Przepisach i Definicjach określenia, użyte
w męskiej formie osobowej, należy traktować
jako mające ten sam sens w formie żeńskiej.
(b) Okoliczności mogą powodować potrzebę
dostosowania Przepisów do gry osób niepełnosprawnych.
W szczególności i na przykład:
- Część 3 Punkt 12(a) nie ma zastosowania
do zawodników na wózkach inwalidzkich,
oraz
- zawodnik, na pytanie skierowane do sędziego,
musi otrzymać informację o kolorze bili,
jeżeli ma trudności z odróżnianiem kolorów,
np. czerwonego i zielonego.
(c) Jeżeli gra toczy się bez sędziego,
podobnie jak w meczach towarzyskich, rolę
sędziego może pełnić przeciwnik.
Część
4. Zawodnicy
1. Gra "na czas" (Time Wasting)
Jeżeli sędzia uzna,
że zawodnik zbyt długo zwleka z wykonaniem
lub wyborem zagrania, winien ostrzec zawodnika,
że może to spowodować przyznanie frejmu
przeciwnikowi.
2. Niesportowe
zachowanie (Unfair Conduct)
W przypadku odmowy
kontynuowania frejmu lub zachowania, będącego
w opinii sędziego świadomie lub uporczywie
niesportowym, włącznie z przedłużaniem
czasu gry po ostrzeżeniu opisanym w Punkcie
1 lub zachowaniem niedżentelmeńskim, zawodnik
zostaje zdyskwalifikowany we frejmie.
Sędzia winien również ostrzec zawodnika,
że w przypadku powtórzenia się niesportowego
zachowania może zostać zdyskwalifikowany
w meczu.
3. Kary (Penalty)
(a) Jeżeli frejm
jest kończony na podstawie przepisów Części
4, wówczas zawodnik, z którego winy to
nastąpiło
- traci frejma, oraz
- traci wszystkie uzyskane w tym frejmie
punkty, a jego przeciwnik otrzymuje dodatkowo
punkty stanowiące równowartość wartości
punktowej bil pozostałych na stole, przy
czym każda bila Czerwona liczona jest
za osiem punktów, a każda bila kolorowa
nieprawidłowo pozostająca poza stołem
traktowana jest jako prawidłowo wbita.
(b) Jeżeli mecz jest kończony na podstawie
przepisów Części 4, wówczas zawodnik,
z którego winy to nastąpiło
- traci frejma w sposób opisany w punkcie
(a), oraz
- dodatkowo traci wymagane do zakończenia
meczu i nierozegrane frejmy, jeśli frejmy
mają znaczenie, lub
- dodatkowo traci pozostałe frejmy, każdy
liczony jako 147 punktów, jeśli mają znaczenie
punkty sumaryczne.
4. Zawodnik oczekujący
(Non-striker)
Kiedy rozgrywający
uderza, zawodnik oczekujący powinien unikać
stania lub poruszania się w linii jego
wzroku. Powinien on siedzieć lub stać
w rozsądnej odległości od stołu.
5. Nieobecność
(Absence)
W przypadku nieobecności
w sali gier, zawodnik oczekujący może
wyznaczyć pełnomocnika, reprezentującego
jego interesy i w razie potrzeby reklamującego
faul. Pełnomocnik taki musi być przedstawiony
sędziemu przed opuszczeniem sali gier
przez zawodnika oczekującego.
6. Poddanie gry
(Conceding)
(a) Zawodnik może
poddać grę tylko wtedy, gdy jest rozgrywającym.
Przeciwnik ma prawo przyjąć lub odrzucić
propozycję poddania, która w przypadku
wyboru wariantu kontynuowania gry staje
się nieważna.
(b) Jeżeli mają znaczenie punkty sumaryczne
i frejm zostaje poddany, wartość punktowa
bil pozostałych na stole dodawana jest
do punktów strony przeciwnej. W tym przypadku
każda bila Czerwona liczona jest za osiem
punktów, a każda bila kolorowa nieprawidłowo
pozostająca poza stołem traktowana jest
jako prawidłowo wbita.
Część
5. OSOBY OFICJALNE
1. Sędzia przy stole (The Referee)
(a) Sędzia przy stole
powinien:
- być jedyną i autorytatywną instancją
rozstrzygającą o prawidłowości lub nieprawidłowości
gry;
- umieć podejmować decyzje pozwalające
na prowadzenie prawidłowej gry w sytuacjach,
które nie zostały ujęte w niniejszych
Przepisach;
- być odpowiedzialnym za właściwy przebieg
gry, zgodny z niniejszymi Przepisami;
- interweniować w przypadku naruszenia
Przepisów;
- informować zawodnika o kolorze bili,
jeśli jest o to proszony, oraz
- czyścić bilę na rozsądną prośbę zawodnika.
(b) Sędzia przy stole nie może:
- udzielać odpowiedzi innych niż przewidziane
w niniejszych Przepisach;
- sygnalizować, że zawodnik znajduje się
w sytuacji wskazującej na możliwość popełnienia
faulu;
- udzielać rad lub opinii w decydujących
momentach gry, oraz
- odpowiadać na pytania dotyczące różnic
punktowych.
(c) Jeżeli sędzia przy stole nie widział
dokładnie sytuacji wątpliwej, w celu podjęcia
właściwej decyzji może zasięgnąć opinii
sędziego punktowego, osoby oficjalnej
lub innej osoby, mającej lepszą możliwość
obserwowania tej sytuacji.
2. Sędzia punktowy
(The Marker)
Sędzia punktowy zaznacza
zdobywane punkty na tablicy punktowej
i asystuje sędziemu przy stole przy wypełnianiu
obowiązków sędziego. W razie potrzeby
pełni funkcję sekretarza.
3. Sędzia sekretarz
(The Recorder)
Sędzia sekretarz
prowadzi rejestr podejść, każdego wykonanego
zagrania, zaznacza ogłoszone faule, punkty
i sumy punktów każdego zawodnika lub strony.
4. Pomoc osób
oficjalnych
(a) Na życzenie rozgrywającego,
sędzia przy stole lub sędzia punktowy
mogą, podczas wykonywania przez niego
zagrania, przesunąć i trzymać w nowej
pozycji źródła światła, jeżeli cienie,
powstające przy ich oryginalnej pozycji,
utrudniają wykonanie uderzenia.
(b) Dopuszczalne jest, stosowne do okoliczności,
pomaganie przez sędziego przy stole lub
sędziego punktowego zawodnikom niepełnosprawnym.
|